Τράπεζα Πειραιώς: Πρώτη μεταστροφή των προσδοκιών για την αγορά κατοικίας το γ΄ τρίμηνο 2026
φωτό αρχείου
Για πρώτη φορά από την έναρξη της τριμηνιαίας έρευνας, το γ΄ τρίμηνο του 2026 οι προσδοκίες των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά κατοικίας πέρασαν από το θετικό στο ήπια αρνητικό πρόσημο. Η μεταστροφή αποτυπώνεται στον Δείκτη Στεγαστικού Κλίματος της Τράπεζας Πειραιώς, ο οποίος δημοσιεύεται τον Νοέμβριο και βασίζεται σε επαναλαμβανόμενη σφυγμομέτρηση που διεξάγεται από το δ΄ τρίμηνο του 2023.
Μέχρι το β΄ τρίμηνο του 2026 η εικόνα παρέμενε σταθερά συγκρατημένα θετική: τα νοικοκυριά αναγνώριζαν ότι το πλεονέκτημα στη διαπραγμάτευση ανήκει στους πωλητές, ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν αλλά με φθίνοντα ρυθμό, και ότι η δική τους οικονομική κατάσταση, σημερινή και μελλοντική, θα βελτιωθεί έστω και οριακά. Το γ΄ τρίμηνο η πλειονότητα των απαντήσεων μετακινήθηκε σε ήπια αρνητικές εκτιμήσεις στο σύνολο σχεδόν των ερωτημάτων της έρευνας.
Τι μετρά ο δείκτης
Ο δείκτης δεν στηρίζεται σε στοιχεία τιμών ή όγκου συναλλαγών αλλά σε αντιλήψεις. Οι ερωτώμενοι καλούνται να τοποθετηθούν για την τρέχουσα συγκυρία στην αγορά ακινήτων, την πορεία των τιμών κατοικιών, την εξέλιξη των επιτοκίων στεγαστικής πίστης και τη δική τους εισοδηματική κατάσταση, τώρα και στο μέλλον. Από τις επιμέρους απαντήσεις προκύπτει ένας συνθετικός δείκτης, που αποτυπώνει συνολικά το κλίμα.
Το κενό που καλύπτει η έρευνα είναι συγκεκριμένο. Οι επίσημες στατιστικές δίνουν αξιόπιστη εικόνα για τιμές, νέες κατασκευές και μέγεθος του οικιστικού αποθέματος, αλλά όχι για τον τρόπο με τον οποίο τα νοικοκυριά διαμορφώνουν προσδοκίες. Οι προσδοκίες αυτές, μαζί με τον χρονισμό και την ένταση των μεταβολών τους, επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη ζήτηση για κατοικία και, μέσω αυτής, τον κύκλο της αγοράς.
Τα επιτόκια δεν «πέρασαν» στην αντίληψη
Ιδιαίτερο εύρημα της ανάλυσης αφορά την περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μείωσε τα παρεμβατικά επιτόκια από το 4% στο 2%. Η αποκλιμάκωση αυτή έγινε, στην καλύτερη περίπτωση, έμμεσα αντιληπτή από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, οι οποίοι εξακολουθούν να προσεγγίζουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων ως de facto επιβάρυνση της οικονομικής τους θέσης. Το εύρημα υποδεικνύει, κατά την ανάλυση, ότι υπάρχει περιθώριο μεγαλύτερης ενημέρωσης της ελληνικής κοινωνίας για τη νομισματική πολιτική και τον τρόπο με τον οποίο αυτή περνά στην καθημερινότητα.
Γιατί η μεταστροφή έχει σημασία
Η Τράπεζα Πειραιώς σημειώνει ότι ένα και μόνο τρίμηνο δεν αρκεί για τη διαμόρφωση ασφαλούς συμπεράσματος. Αν όμως η μεταβολή επιβεβαιωθεί και στις επόμενες μετρήσεις, τότε τα σημερινά ευρήματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πρώτη προειδοποιητική ένδειξη: ο συνδυασμός γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ενεργειακής ανασφάλειας, η άνοδος του πληθωρισμού και μια ενδεχόμενη εκ νέου αύξηση του κόστους χρήματος διαμορφώνουν συνθήκες που πιέζουν τις εκτιμήσεις των νοικοκυριών, πρώτα για την αγορά ακινήτων και στη συνέχεια για την υπόλοιπη οικονομία.
Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που σχηματίζεται δεν είναι εικόνα κατάρρευσης αλλά επιφυλακτικότητας: οι τιμές αναμένεται να συνεχίσουν ανοδικά, το χάσμα όμως ανάμεσα στην προσδοκία και την πραγματικότητα της αγοράς φαίνεται να διευρύνεται.



How to create new field